Dieta wegetariańska to sposób żywienia, który opiera się na wykluczeniu mięsa oraz jego przetworów i spożywaniu głównie produktów pochodzenia roślinnego np. zboża, roślin strączkowych, okopowych, warzyw, owoców, grzybów i orzechów. Zapotrzebowanie na składniki odżywcze jest pokrywane przez wyżej wymienione produkty, a dobrze dobrana i zbilansowana dieta jest jak pełnowartościowa. 

W Polsce dieta wegetariańska zyskuje coraz większą ilość zwolenników. Zaobserwować możemy wzrastającą liczbę restauracji z menu wegetariańskim, czy cateringów.

 

Rodzaje wegetarianizmu

 

  • Weganizm – dieta wegetariańska oparta wyłącznie na produktach pochodzenia roślinnego.
  • Semiwegetarianizm – dieta opiera się na produktach pochodzenia roślinnego, lecz raz na jakiś czas dopuszcza drób, ryby i nabiał.
  • Pollowegetarianizm – dieta wyklucza jedynie mięso czerwone, dozwolony jest drób.
  • Pascowegetarianizm – dieta opiera się na produktach pochodzenia roślinnego, lecz raz na jakiś czas dopuszcza ryby.
  • Owowegetarianizm – dieta dopuszcza spożywania jajek, lecz wyklucza produkty mleczne.
  • Laktowegetarianizm – dieta dopuszcza spożywanie jajek i produktów mlecznych.
  • Witarianizm – dieta tzw. „surowa” oparta na owocach, warzywach, kiełkach i orzechach.
  • Frutarianizm – dieta opiera się na samych surowych owocach.

 

dieta wegetariańska

Zalety diety wegetariańskiej

 

  • mała ilość kalorii i duża wartość odżywcza, zapobiega powstawaniu nadwagi i otyłości,
  • mała zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych i cholesterolu, lecz duża zawartość nienasyconych kwasów odżywczych,
  • duża zawartość węglowodanów złożonych (nasiona, orzechy, warzywa),
  • duża zawartość witamin i minerałów w warzywach i owocach,
  • duża zawartość błonnika, który wspomaga trawienie oraz zapobiega zaparciom i chorobom jelita grubego,
  • wg badań zwiększona wytrzymałość fizyczna i sprawność u wegetarian

Wady diety wegetariańskiej:

  • nieprawidłowo zbilansowana dieta, może prowadzić do poważnych niedoborów np. witaminy B12, D, żelaza czy wapnia oraz dostarczać zbyt niską podaż energii,
  • niedobory mogą prowadzić do niedożywienia białkowego, niedokrwistości megaloblastycznej, krzywicy czy osteomalacji,
  • dania wymagają więcej czasu i zaangażowania.

Oczywiście niedobory występujące w diecie wegetariańskiej są ściśle związane z rodzajem wegetarianizmu np. semi- i laktowegetarianie dzięki możliwości zjedzenia produktów pochodzenia zwierzęcego, nie są tak narażeni na niedobory, jak wegetarianie z bardziej restrykcyjną dietą, którzy dodatkowo muszę się liczyć z bardziej skomplikowanym jadłospisem.

Wprowadzanie diety wegetariańskiej powinno odbywać się stopniowo i być oparte o opinię i pomoc specjalistów. Prawidłowo ułożona dieta powinna dostarczyć wszystkich składników odżywczych oraz wspomóc pracę całego organizmu.

 

Ciekawostki o wegetarianizmie

  • Pierwsi na świecie zwolennicy wegetarianizmu żyli w VI w p.n.e. jednym z nich był Pitagoras,  inne wielkie osobowości, które były na diecie wegetariańskiej to m.in. Leonardo da Vinci, Albert Einstein, czy Mahatma Gandhi.
  • Pierwsze wzmianki w Polsce na temat wegetarianizmu sięgają końca XIX i początku XX wieku.
  • W Polsce jest ok. 1 mln wegetarian i wegan, a wg danych aż 2 mln Polaków planuje przejść na dietę roślinną,
    w Indiach ok.40% ludności jest wegetarianami lub weganami.

 

Przepisy na wegetariańskie dania:

 

Owsianka z truskawkami na napoju roślinnym (1 porcja):

  • 3 łyżki płatków owsianych górskich,
  • ¾ szkl. napoju roślinnego np. owsianego,
  • 1 garść truskawek.

Płatki zalej napojem i gotuj przez kilka minut. Odstaw do ostygnięcia. Truskawki pokrój i wsyp do owsianki.

owsianka z truskawkami
caponata

Caponata (1 porcja):

  • ½ bakłażana,
  • ¼ papryki,
  • 2-3 suszone pomidory,
  • 2-3 oliwki,
  • ¼ cebuli,
  • 1 łyżeczka oliwy,
  • 1 ząbek czosnku,
  • papryka słodka, natka pietruszki, sok z cytryny, pieprz, sól.

Na patelni rozgrzej oliwę i zeszklij na niej przeciśnięty czosnek. Dodaj do niej pokrojoną w kostkę paprykę, cebulę, pomidory, bakłażana i dolej ½ szkl. wody. Pod koniec duszenia dodaj sok z cytryny, oliwki, paprykę słodką i posiekaną natkę – wymieszaj. Dopraw do smaku.

Sałatka turecka z ciecierzycą (1 porcja):

  • ½ op. gotowanej ciecierzycy (op.212g),
  • ½ papryki,
  • ½ pomidora,
  • 1 ząbek czosnku,
  • ¼ cebuli,
  • 1 łyżeczka oliwy,
  • 1 łyżeczka soku z cytryny,
  • kminek, koperek, natka pietruszki, pieprz.

Paprykę pokrój na 2-3 części i upiecz w piekarniku przez ok.15min i pokrój w kostkę. Pomidora sparz, obierz ze skórki i pokrój w kostkę. Wymieszaj ciecierzycę z warzywami, dodaj posiekany koperek, natkę, cebulę. Czosnek wymieszaj z oliwą, sokiem i przyprawami i polej po sałatce.

sałatka turecka z ciecierzycą

Autor tekstu: mgr Ilona Maślanka 

dietetyk sportowy Gabinet Dietetyczny Vital Rzeszów

poradnia dietetyczna rzeszów
 
22 stycznia 2020
wegetariańska dieta

Dieta Wegetariańska

Dieta wegetariańska to sposób żywienia, który opiera się na wykluczeniu mięsa oraz jego przetworów i spożywaniu głównie produktów pochodzenia roślinnego np. zboża, roślin strączkowych, okopowych, warzyw, […]
14 stycznia 2020
dietetyk rzeszow

Dietetyk sportowy Rzeszów

Dietetyka Sportowa   Dietetyka sportowa to dziedzina nauki zajmująca się dostarczaniem optymalnej ilości składników odżywczych, niezbędnych dla efektywnego treningu, regeneracji oraz osiągnięcia najlepszej formy fizycznej. Zbilansowana […]
12 stycznia 2020
leczenie otyłosci

Leczenie Otyłości Rzeszów

Czy można leczyć otyłość Otyłość i nadwaga stanowią globalny problem zdrowotny. W Polsce nadwagę ma około 28% kobiet i 40% mężczyzn, a otyłość występuje u 16-20% […]
30 grudnia 2019

Pod lupą dietetyka – lunche

Gotowe Lunche w sklepach W dzisiejszym artykule bierzemy pod lupę kilka gotowych produktów, po które często sięga się w pośpiechu jako posiłek na ciepło, który można […]
23 grudnia 2019

Jak nie przytyć w święta?

Święta to czas, który najchętniej spędzamy z rodziną. Te spotkania często są połączone z dużą ilość jedzenia i niską aktywnością fizyczną. Ale czy zawsze tak musi […]
27 listopada 2019

Szybki lunch do pracy

Większość osób spędza ok. 1/3 doby w pracy. Jeśli słyszymy słowo „praca” często, wyłączamy myślenie związane ze zdrową, zbilansowaną dietą i włączamy tryb „Fast food”. Zamawiamy […]
24 listopada 2019
dietetyk w rzeszowie

Kanapki dla aktywnych fizycznie

Zdrowe kanapki 1. Kanapki  NA ZDROWE SERCE z łososiem Pracę serca wspomagają kwasy tłuszczowe omega-3, zawarte w łososiu i oliwkach. Kwasy te obniżają poziom trójglicerydów oraz […]
20 listopada 2019

Domowe sposoby na przeziębienie

Gdy na zewnątrz pogoda nas nie rozpieszcza większość z nas dopada przeziębienie. W jaki sposób możemy temu zapobiec? Czy sięganie od razu po leki jest dobre? […]
13 listopada 2019

Żurawina – Bogactwo witamin i minerałów

Żurawina   Żurawina jest owocem mającym duży potencjał prozdrowotny ze względu na swoje bogactwo witamin i minerałów. W przyszłości prawdopodobnie będzie ona wykorzystana jako żywność funkcjonalne, […]
12 listopada 2019

ŚWIADOME ZAKUPY

  Każdy z nas prawie codziennie robi zakupy, czy to w sklepie osiedlowym, w dużym supermarkecie czy na targu. Pewnie większość z nas konsumentów ma mało […]
3 listopada 2019
odchudzanie z dietetykiem

Odchudzanie kobiet po 40 roku życia

</ Metamorfozy Dietetyczne – Małgorzata Pani Małgorzata – 65 kg masy ciała !!! Pani Małgorzata trafiła do naszej poradni po wielu próbach szukania pomocy w innych […]
30 października 2019

Pomysły na drugie śniadanie dla dzieci

Zdrowe drugie śniadanie dla dzieci Początek roku szkolnego to także początek wyzwań dla rodziców związanych z przygotowaniem drugiego śniadania dla swoich pociech do szkoły. Wydawać by […]