Według najnowszych danych Narodowego Funduszu Zdrowia, co trzeci Polak cierpi na nadciśnienie tętnicze, a ponad połowa z nich ignoruje regularne przyjmowanie leków i zalecenia lekarza. Pacjenci nie zdają sobie sprawy jak poważne konsekwencje niesie za sobą nieleczone nadciśnienie m.in. udar mózgu, choroba niedokrwienna serca, niewydolność nerek, serca czy retinopatia.
Jaką rolę odgrywa ciśnienie w układzie krążenia? Ciśnienie krwi powoduje napieranie na ścianki naczyń krwionośnych przez krew, która krąży w naszym organizmie. Pompowana w układzie krew zaopatruje wszystkie komórki w składniki odżywcze, tlen i hormony, a także oczyszcza organizm z toksyn, powstałych podczas przemiany materii. Wraz z wiekiem elastyczność naszych naczyń ulega zmniejszeniu i stają się one sztywniejsze, dlatego nie można bagatelizować żadnych objawów w każdym wieku.
Czym jest nadciśnienie tętnicze? Nadciśnienie jest chorobą sercowo-naczyniową, objawiającą się nieprawidłowym ciśnieniem skurczowym > 140mmHg, bądź rozkurczowym >90mmHg. Prawidłowe ciśnienie krwi u zdrowego dorosłego człowieka powinno wynosić 120/80mmHg. Na występowanie nadciśnienie tętniczego będą wpływać nie tylko predyspozycje genetyczne, choroby współistniejące np. cukrzyca typu II, ale również nieprawidłowa dieta bogata w nasycone kwasy tłuszczowe i sól, niska aktywność fizyczna, picie dużej ilości alkoholu i palenie papierosów.
Osoby z wysokim ciśnieniem tętniczym powinny zastosować dietę niskotłuszczową oraz niskosodową. Specjalnie dla takich osób została opracowana dieta DASH, która skutecznie obniża ciśnienie, chroni przez rozwojem cukrzycy i oczywiście pomaga osiągnąć upragnioną wagę bez wyrzeczeń. Zasady na, których opiera się dieta DASH:
Ogranicz w swojej diecie zużycie soli, nie dosalaj potraw. Sól w łatwy sposób zastąpisz ziołami np. kminkiem, majerankiem, bazylią, czy oregano.
Wyklucz z diety produkty z dużą ilością nasyconych kwasów tłuszczowych np. boczek, słonina, smalec, kiełbasy, parówki, sery żółte i topione.
Unikaj produktów pszennych, zastępując je pełnoziarnistymi (6-8 porcji dziennie).
Spożywaj świeże warzywa (3-4 porcje) i owoce (1-2 porcje) w ciągu dnia najlepiej w postaci surowej.
Wybieraj produkty mleczne z niską zawartością tłuszczu.
Spożywaj chude mięso np. kurczak, indyk, cielęcina i tłuste ryby morskie.
Wprowadź do swojej diety rośliny strączkowe np. groch, fasola czy soczewica.
Wyeliminuj z diety produkty wysoko przetworzone, słodycze, przekąski np. chipsy, gotowe sosy, koncentraty, marynaty, napoje słodzone, produkty typu fast food.
Powyżej zostały przedstawione założenia jednej z najzdrowszych diet na świecie.
Teraz pora na produkty, które spożywane regularnie powodują obniżenie ciśnienia tętniczego:
czosnek i cebula – obniża i reguluje ciśnienie,
seler – obniża przewlekły stres,
pomidory, ziemniaki i szpinak– warzywa bogate w potas, stabilizujący ciśnienie krwi,
banany i suszone morele – owoce bogate w potas, stabilizujący ciśnienie krwi,
soki z aronii i czarnej porzeczki – regularnie spożywane 2 razy dziennie obniżają ciśnienie,
soja niemodyfikowana – codziennie spożywana, po 8 tygodniach powoduje obniżenie ciśnienia,
otręby pszenne – bogate w potas, stabilizujący ciśnienie krwi,
herbata z hibiskusa (3 filiżanki dziennie), olej sezamowy.
Reasumując dieta obniżająca ciśnienie tętnicze powinna opierać się na świeżych warzywach i owocach, produktach pełnoziarnistych, chudym mięsie, nabiale, tłustych rybach morskich, a także ograniczać sól i produkty z dużą ilość nasyconych kwasów tłuszczowych. Nie zapominajmy również o regularnej aktywności fizycznej, która również przyczynia się do obniżenia ciśnienia tętniczego.
Autor tekstu: mgr Ilona Maślanka
dietetyk kliniczny Gabinet Dietetyczny Vital Rzeszów